Wpływ inflacji na oszczędności i inwestycje.
Analizuje: Remigiusz Stanisławek

Jaka była łączna inflacja za ostatnie 5-10-20-30 lat?

Artykuł ten aktualizuję raz w roku – jak tylko pojawią się wyniki inflacji za kolejny rok.

To jest artykuł z serii (Dane historyczne) w którym aktualizuję czyste dane o stopach inflacji w poszczególnych latach.


O wynikach rocznej inflacji mówi się często. Ale czy zastanawiałe/aś się jaka była łączna inflacja w ostatnich np 10 czy 20 latach? Zapewniam że warto: obliczenia przygotowałem dla Ciebie.

Ja z tych danych prywatnie korzystam często – lubię analizować różne reklamy i analizy długoterminowych wyników inwestycji (np giełdowych) w których jakoś ’zapomina’ się o uwzględnieniu inflacji… A takie wyniki (szczególnie gdy cofają się do lat z bardzo wysoką inflacją) po prostu wprowadzają czytelników w błąd… A co najmniej dają złudne wrażenie pewnych wysokich zysków w długim okresie. A rzeczywistość wygląda bardziej przyziemnie.

To nie znaczy że nie warto inwestować (wręcz przeciwnie – tym się zresztą zajmuję zawodowo) – ale warto po prostu wiedzieć jak to policzyć, jak uwzględnić inflację – aby nie okazało się że milion na emeryturze to tak naprawdę znacznie mniej (a wtedy na świadome inwestowanie będzie już za późno…).


Zanim pokażę wyniki – trochę teorii

W 'matematyce inflacji’ najczęściej niedopuszczalne jest proste „dodawanie, odejmowanie, mnożenie czy dzielenie”. To matematyka procentów  – a z nią wiąże się pewna 'magia. Nie wnikając w szczegóły (te znajdziesz w artykułach o matematyce inflacji  a arkusze Excel w których są gotowe szablony do obliczeń – otrzymasz tutaj) przy analizie wieloletniej inflacji musisz poznać dwie zasady.

Zasada 1. Inflacji rocznych nie wolno do siebie dodawać!

Przykładowo: inflacja w 1 roku = 10%, inflacja w 2 roku = 5%, inflacja w 3 roku = 8%. Łączna inflacja w 3 lata to nie jest 10%+5%+8%=23%!

Inflację wieloletnią liczymy procentem składanym. Czyli w powyższym przykładzie jest to: (1+10%) * (1+5%) * (1+8%) – 1 = 24,74%

Proste dodawanie inflacji rocznych jest po prostu błędne i znacznie zaniża w długim okresie prawdziwy wynik.

Zasada 2. Porównując zyski do inflacji – nie wolno tych procentów odejmować!

Na wypadek gdybyś chciał porównać łączną wieloletnią inflację do innych wieloletnich wyników (np. zysków z akcji / lokat czy obligacji) musisz znać tę zasadę.

Przykładowo: inwestycja giełdowa w 10 lat zarobiła 100%, inflacja w 10 lat wyniosła 40%. Zysk ponad inflację w 10 lat to nie jest 100%-40%=60%.

Tu musimy użyć prostego wzoru:

Czyli w przykładzie zysk ponad inflację to: zysk 100% minus inflacja 40% liczone poprawnym wzorem: daje wynik 42,6% (a nie 60%!).

Jak widać różnice (dla większych procentów) są tutaj bardzo duże.


Łączna (skumulowana) inflacja w przeszłości

Dane na koniec roku 2021 uwzględniające odczyt inflacji za rok 2021 który wyniósł 8,60%.

  • Inflacja z ostatnich 5 lat: 18,7%
  • Inflacja z ostatnich 10 lat: 21,5%
  • Inflacja z ostatnich 15 lat: 45,7%
  • Inflacja z ostatnich 20 lat: 59,2%
  • Inflacja z ostatnich 25 lat (od roku 1997): : 141,6%

Dalej niż do roku 1997 wstecz nie warto zaglądać – mieliśmy w Polsce kilka lat hiperinflacji (najwyższa w 1989 roku wyniosła 639%!). Ale z kronikarskiego obowiązku podaję bardziej jako ciekawostkę kilka dalszych obliczeń:

  • Inflacja z ostatnich 30 lat (od roku 1992): 795,3%
  • Inflacja z ostatnich 35 lat (od roku 1987): 84608%
  • Inflacja z ostatnich 40 lat (od roku 1982): 273349%

 


Tabela: skumulowana inflacja i inflacja średnioroczna za N lat

Inflacja w danym roku Skumulowana inflacja w N lat Liczba lat (od 2021) Średnioroczna inflacja w N lat
Rok 2021 8,60% 8,60% 1 8,6%
Rok 2020 2,40% 11,21% 2 5,5%
Rok 2019 3,40% 14,99% 3 4,8%
Rok 2018 1,10% 16,25% 4 3,8%
Rok 2017 2,10% 18,69% 5 3,5%
Rok 2016 0,80% 19,64% 6 3,0%
Rok 2015 -0,50% 19,04% 7 2,5%
Rok 2014 -1,00% 17,85% 8 2,1%
Rok 2013 0,70% 18,68% 9 1,9%
Rok 2012 2,40% 21,53% 10 2,0%
Rok 2011 4,60% 27,12% 11 2,2%
Rok 2010 3,10% 31,06% 12 2,3%
Rok 2009 3,50% 35,65% 13 2,4%
Rok 2008 3,30% 40,12% 14 2,4%
Rok 2007 4,00% 45,73% 15 2,5%
Rok 2006 1,40% 47,77% 16 2,5%
Rok 2005 0,70% 48,80% 17 2,4%
Rok 2004 4,40% 55,35% 18 2,5%
Rok 2003 1,70% 57,99% 19 2,4%
Rok 2002 0,80% 59,25% 20 2,4%
Rok 2001 3,60% 64,99% 21 2,4%
Rok 2000 8,50% 79,01% 22 2,7%
Rok 1999 9,80% 96,55% 23 3,0%
Rok 1998 8,60% 113,46% 24 3,2%
Rok 1997 13,20% 141,63% 25 3,6%
Rok 1996 18,50% 186,34% 26 4,1%
Rok 1995 21,60% 248,18% 27 4,7%
Rok 1994 29,50% 350,90% 28 5,5%
Rok 1993 37,60% 520,44% 29 6,5%
Rok 1992 44,30% 795,29% 30 7,6%
Rok 1991 60,40% 1336,05% 31 9,0%
Rok 1990 249,30% 4916,11% 32 13,0%
Rok 1989 639,60% 36999,12% 33 19,6%
Rok 1988 73,90% 64415,37% 34 21,0%
Rok 1987 31,30% 84608,68% 35 21,2%
Rok 1986 17,10% 99093,87% 36 21,1%
Rok 1985 16,70% 115659,24% 37 21,0%
Rok 1984 14,20% 132097,06% 38 20,8%
Rok 1983 18,20% 156156,92% 39 20,8%
Rok 1982 75,00% 273349,61% 40 21,9%

Skąd pobrać dane i jak to policzyć?

Dane średnioroczne trzeba obliczyć samodzielnie.
Link do artykułu gdzie wyjaśniam jak to zrobić

Potrzebujesz gotowych danych w formie arkusza Excel (i przykłady obliczeń)?
Zapisz się na listę informacyjną

 

 

Może Cię zainteresować...

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.